Вештачката интелигенција требаше да им помогне на компаниите да работат побрзо, поефикасно и со помали трошоци. Но, што се случува кога технологијата нема да успее целосно да ги замени луѓето? Сè поголем број работодавачи се соочуваат со токму такво сценарио – отпуштаат вработени поради автоматизација, а потоа повторно ги бараат кога ќе сфатат дека нивното искуство и знаење не можат лесно да се заменат.

Според истражување на компанијата SHL, објавено од HR Executive, речиси еден од пет американски работници кои изјавиле дека биле отпуштени или заменети поради вештачка интелигенција подоцна биле повикани да се вратат кај истиот работодавач. Во Велика Британија, вакво искуство пријавил приближно еден од осум работници.

Овој тренд, познат како „AI rebounding“, односно враќање на работниците по неуспешна замена со вештачка интелигенција, отвора важно прашање: дали компаниите пребрзо носат одлуки за намалување на бројот на вработени?

Кога ветувањата на технологијата ќе се судрат со реалноста

Во обид да ги намалат трошоците и да ја зголемат продуктивноста, компаниите сè почесто воведуваат алатки со вештачка интелигенција за задачи што претходно ги извршувале луѓе. Но, автоматизацијата не секогаш ги дава очекуваните резултати.

Проблемот се појавува кога работодавачите ќе сфатат дека технологијата бара повеќе човечки надзор од очекуваното или дека не може да го надомести знаењето стекнато низ годините, разбирањето на деловните процеси и способноста за самостојно проценување.

На пример, системите со вештачка интелигенција можат да обработуваат информации и да одговараат на прашања, но посложените ситуации бараат разбирање на контекстот, препознавање на човечките емоции и донесување одлуки што не следат секогаш однапред утврдени правила.

Токму затоа, некои компании повторно ангажираат работници за позиции за кои претходно сметале дека повеќе не им се потребни.

Вработените не се подготвени едноставно да се вратат

Повторното вработување не значи дека работниците се подготвени да се вратат под истите услови. Истражувањето на SHL покажува дека околу половина од работниците погодени од вакви отпуштања би очекувале значително зголемување на платата доколку добијат понуда за враќање. Дополнително, многумина би барале писмени гаранции за сигурноста на работното место и поголема јасност за тоа како вештачката интелигенција ќе влијае врз нивната работа во иднина.

Ова укажува дека компаниите не го губат само искуството на вработените кога ги отпуштаат. Тие ризикуваат да ја нарушат и довербата, која тешко се обновува откако еднаш ќе се изгуби.

За работниците, враќањето на старото работно место може да значи повторно соочување со неизвесноста дали нивната позиција повторно ќе биде укината штом се појави нова технологија.

Каде вештачката интелигенција сè уште не може да ги замени луѓето?

Вештачката интелигенција може да преземе многу повторливи и временски интензивни задачи, но вредноста на вработените не се сведува само на извршувањето на формалните работни обврски. Луѓето придонесуваат со критичко размислување, креативност, емпатија, соработка и познавање на специфичностите на организацијата. Тие препознаваат проблеми што не се секогаш документирани, ги разбираат односите со клиентите и можат да реагираат кога ситуацијата бара поинаков пристап од вообичаениот.

Токму овие способности може да останат незабележани кога компаниите ги анализираат работните места исклучиво преку можноста за автоматизација.

Затоа, прашањето не треба да биде само кои работни места може да ги преземе вештачката интелигенција, туку и како технологијата може да им помогне на луѓето да работат подобро.

Што значи ова за човечките ресурси?

За HR-професионалците, овој тренд е предупредување дека одлуките за отпуштање не треба да се носат пред да се утврди како навистина ќе се промени работата.

Пред укинување на одредена позиција, компаниите треба да ги анализираат вештините на вработените, процесите што ги извршуваат, потребата од човечки надзор и можностите за преквалификација или прераспределба на работните задачи.

Истражување на Gartner наведено од HR Executive проценува дека околу 30% од вработените заменети со вештачка интелигенција би можеле повторно да бидат ангажирани во следните три години доколку компаниите не го преиспитаат начинот на кој планираат и организираат работна сила.

Ова ја нагласува потребата од стратешко планирање, во кое технологијата и човечкиот потенцијал се разгледуваат заедно, наместо вештачката интелигенција да се третира како автоматска замена за вработените.

Иднината не е нужно избор меѓу човекот и машината

Случаите на повторно вработување по отпуштања поврзани со вештачката интелигенција покажуваат дека воведувањето нова технологија не гарантира автоматски и подобри деловни резултати. Компаниите што ќе успеат да ја искористат вештачката интелигенција најверојатно ќе бидат оние што ќе знаат да ја поврзат нејзината брзина со човечкото искуство, расудување и креативност.

Најголемиот ризик не е само вештачката интелигенција да ги замени луѓето, туку компаниите да ги изгубат токму оние вештини и знаења што подоцна ќе им бидат неопходни.

Затоа, пред да одлучат дека една работна позиција повеќе не им е потребна, работодавачите треба да размислат дали навистина ја заменуваат работата со технологија или само ја потценуваат вредноста на човекот што ја извршува.

Прочитајте и за: HR трендови: Дали компаниите погрешно ја користат вештачката интелигенција?

Тагови: HR трендови

Денес ви ги издвојуваме најпосетуваните работни позиции од реномирани компании на KARIERA.mk, се надеваме дека ќе го најдете вашето идеално работно место меѓу нив.

Макпетрол е една од водечките компании во Македонија во областа на нафтената индустрија и енергетиката. Компанијата е препознатлива по својата широка мрежа на бензински станици, продажбата и дистрибуцијата на горива, како и по понудата на производи и услуги наменети за индивидуални и деловни корисници.

Моментално вработува:

Пожарникар - обезбедувач во склад Илинден
Пожарникар - обезбедувач во склад Прилеп
Помлад бравар во Дирекција за одржување
Автомеханичар во Сервис за автомобили и мотоцикли Хонда - Илинденска

АМСМ (Авто-мото сојуз на Македонија) е водечка национална организација во областа на мобилноста, безбедноста во сообраќајот и автомобилските услуги во Македонија. Основан пред повеќе од седум децении, АМСМ е дел од меѓународната федерација FIA и активно придонесува кон унапредување на патната култура и заштитата на возачите и патниците.

Моменталнои ваработува:

Осигурителен брокер во подружница скопје - Чаир
Овластен сметководител

ПроКредит е германска развојно ориентирана банка со присуство во Источна и Југоисточна Европа, посветена на поддржување микро, мали и средни претпријатија (ММСП) и физички лица, како и на поттикнување економски раст и одржлив развој.

Моментално вработува:

Советник за клиенти - Чаир
Стручен за управување со ризици

Пивара Скопје АД е една од најстарите и најпрепознатливи компании во Македонија, со традиција што трае повеќе од 100 години. Основана во 1924 година, денес Пивара Скопје е водечки производител на пиво, безалкохолни пијалаци и вода, и горд партнер на светските брендови Coca-Cola и Heineken.

Моментално вработува:

Тим лидер за дистрибуција

Авицена Лабораторија е сертифицирана и акредитирана медицинска лабораторија, посветена на обезбедување висококвалитетни лабораториски услуги и сигурни резултати. Со современа опрема, стручeн кадар и примена на меѓународни стандарди, Авицена нуди широк спектар на лабораториски анализи и услуги, со фокус на точноста, професионалноста и грижата за пациентите.

Моментално ваработува:

Медицински лабораториски техничар

Алкалоид AД Скопје е компанија која повеќе од осум децении работи на производство на лекови, преработка на билни суровини и на производство на козметички и на хемиски производи.

Моментално вработува:

Помлад проектен менаџер

Компанијата А1 Македонија е член на Групацијата А1 Телеком Австрија, водечки провајдер за комуникациски и дигитални решенија во Централна и Источна Европа.

Сите огласи од А1 Македонија можете да ги најдете ТУКА.

СЕТЕК сé од техника е лидер во областа на ИТ, аудио, видео и бела техника кој на македонскиот пазар е присутен повеќе од 33 години.

Моментално вработува:

Референт за продажба во Гевгелија
Референт за продажба во Ресен
Хигиеничар/ка

Лидл е семеен бизнис заснован на едноставна филозофија: дека клиентите заслужуваат најквалитетни стоки и намирници по цени што секој може да си ги дозволи. Веќе повеќе од четириесет години, уникатниот пристап на Лидл ги менувa и подобрувa заедниците во 30 земји, каде што Лидл се прошири и оперативно работи со околу 12.200 продавници и вработува повеќе од 376.000 луѓе.

Сите огласи од Лидл можете да ги најдете ТУКА.

Зегин ДОО е првата приватна компанија во Република С. Македонија регистрирана за продажба на лекови.

Сите огласи на Зегин можете да ги најдете ТУКА.

Се уште невработени?! Сите останати активни работни позиции можете да ги најдете ТУКА.

Банките во земјава викендов ќе спроведуваат технички прилагодувања на системите поради воведувањето на новите стандарди во денарскиот платен промет, кои официјално почнуваат да се применуваат од понеделник, 9 ноември. Од Македонската банкарска асоцијација информираат дека во текот на овие активности е можно привремено да бидат недостапни одредени банкарски услуги, особено платежните трансакции.

Промените се однесуваат на новите платни налози, шифрите за целта на плаќањето и користењето на платежните сметки во ИБАН-формат. Од Асоцијацијата посочуваат дека точните термини, опфатот на услугите и времетраењето на евентуалните ограничувања ќе ги објави секоја банка посебно, согласно својот распоред за прилагодување.

Граѓаните и компаниите се повикуваат навреме да ги планираат плаќањата и редовно да ги следат известувањата од своите банки. Воедно, од Македонската банкарска асоцијација потсетуваат дека постојните броеви на платежните сметки остануваат непроменети, а банките ќе го извршат приспособувањето на нивниот приказ и користење во ИБАН-формат во електронското и мобилното банкарство.

Тагови: банка платежни картички технологија

Од 1 декември 2026 година ќе важат построги услови за станбено кредитирање, со кои купувањето втор или следен стан ќе стане значително потешко. Народната банка ги намалува дозволените лимити за задолжување и ги скратува роковите за отплата, додека за граѓаните што првпат купуваат сопствен дом остануваат поповолни правила.

Според новите мерки, кај денарските кредити односот меѓу вкупните месечни кредитни обврски и приходите се намалува од 50 на 45 проценти, а кај кредитите со валутна компонента од 45 на 40 проценти. Тоа значи дека граѓанин со месечни примања од 60.000 денари, наместо досегашните 30.000, ќе може да има месечни кредитни обврски до 27.000 денари. Воедно, за купување втор или следен стан максималниот рок за отплата се скратува од 30 на 25 години, а кај хипотекарните потрошувачки кредити од 20 на 15 години.

Дополнително, за втор или дополнителен стан ќе биде потребно минимално сопствено учество од 25 проценти од вредноста на недвижноста. За оние што првпат решаваат станбено прашање, условите остануваат поповолни — отплата до 30 години и учество од 10 проценти. Според гувернерот Трајко Славески, целта е да се спречи прекумерното задолжување и да се поттикне купување недвижности за сопствено живеење, наместо за инвестициски цели.

Тагови: стан станбени кредити