Едно застанување на Ќафасан: Македонија и Албанија ги координираат граничните контроли

Едно застанување наместо две на Ќафасан. Што се менува за патниците и превозниците, а што останува исто?

Премиерот Христијан Мицкоски и неговиот албански колега Еди Рама денеска го промовираа системот „One Stop Shop“ на граничниот премин Ќафасан–Ќафтане. Граничните и царинските служби на двете земји ќе ги вршат проверките на заедничка локација, па патниците и превозниците ќе застануваат еднаш наместо двапати. Контролите не се укинуваат, туку се спроведуваат во заедничка постапка.

Рама најави проширување на моделот и на други премини, а Мицкоски оцени дека поедноставените процедури ќе помогнат во развојот на туризмот. Новиот договор меѓу Македонија и Албанија предвидува координирани контроли на пет премини, а за Ќафасан–Ќафтане е предвидена работа 24 часа дневно, седум дена во неделата, за патници и стока.

Моделот на Ќафасан првпат беше пуштен во употреба на 31 јули 2023 година, а новиот договор дополнително ја уредува соработката меѓу службите. Се очекуваат помали задржувања, особено кога сообраќајот е засилен, но засега нема потврдени споредливи податоци за тоа колку ќе се скрати чекањето.

Тагови: Албанија граница One Stop Shop

Фиксна плата или плаќање по работен час: Кој модел е поисплатлив?

Што би избрале вие?

Начинот на пресметување на платата е еден од важните фактори при изборот на работно место. Додека некои вработени претпочитаат сигурност и однапред познат месечен приход, други сметаат дека заработката треба директно да зависи од времето поминато на работа. Но, кој од овие два модели нуди поголеми предности?

Фиксната месечна плата им овозможува на вработените финансиска предвидливост и полесно планирање на месечните трошоци. Без разлика на разликите во бројот на работни денови во месецот, договорениот износ останува ист, доколку се исполнети договорените работни обврски.

Од друга страна, плаќањето по работен час значи дека заработката се пресметува врз основа на бројот на одработени часови и договорената саатница. Овој модел може да биде погоден за лица со флексибилно работно време, хонорарни ангажмани или работа со променлив распоред. Сепак, месечните приходи може да варираат во зависност од бројот на одработени часови.

Во Македонија, платата, работното време и додатоците за прекувремена, ноќна работа и работа во денови на празници се регулирани со Законот за работните односи и колективните договори.

И двата модела имаат свои предности, а најважно е условите за исплата да бидат јасно договорени и во согласност со законските прописи.

Тагови: Законот за работните односи работнички права Фиксна плата плаќање по работен час

Ви исплатија К-15, па ви бараат да го вратите? Работодавачот може да одговара кривично

К-15 е работничко право, не награда. Дознајте што да зачувате како доказ и каде да пријавите ако работодавачот ви ги бара парите назад.

К-15, односно регресот за годишен одмор, е право утврдено со колективните договори, а не награда од работодавачот. Во приватниот сектор го остваруваат вработените кои во календарската година работеле најмалку шест месеци кај истиот работодавач. Според последната достапна пресметка, минималниот износ е 19.415 денари нето, а рокот за исплата е 31 декември 2026 година. Минимумот се пресметува како 40 проценти од просечната месечна нето-плата во државата во последните три месеци, па износот зависи од основицата што важи кога е донесена одлуката за исплата.

Ако работодавачот по исплатата бара да вратите дел или целиот износ, зачувајте ги пораките, електронската пошта, банкарските изводи и другите докази. Можете да се обратите до Државниот инспекторат за труд или до Сојузот на синдикатите на Македонија (ССМ). Ако се сомневате дека е сторено кривично дело, случајот можете да го пријавите и во полиција или во Јавното обвинителство.

Според член 166 став 2 од Кривичниот законик, барањето работникот да врати дел од исплатената плата или друг надоместок може да повлече кривична одговорност. Ако се исполнети законските услови, предвидена е затворска казна од три месеци до една година, а на правното лице може да му се изрече парична казна.

Тагови: К-15 работодавач

Колку навистина сте информирани за своите работнички права?

Не чекајте проблем за да ги дознаете своите права

Правото не е само област во која се решаваат спорови и проблеми, туку важен дел од секојдневното функционирање на поединците и компаниите. Навремената правна поддршка, познавањето на сопствените права и правилното управување со правните ризици можат да направат значителна разлика во професионалниот и деловниот развој.

Во новата епизода на нашиот подкаст НА КАДЕ ОДИМЕ?, како гостинка ја имаме Маја Гошевска Димитрова, адвокатка, чиј професионален пат започнува во 2014 година, а во 2022 година таа одлучува да направи значаен чекор во кариерата и да започне со работа преку сопствена адвокатска канцеларија.

Во разговорот, Маја ги споделува предизвиците со кои се соочила при започнувањето на сопствената адвокатска практика, одговорноста што ја носи професијата и важноста на донесувањето правилни одлуки во ситуации кога од правната процена зависат интересите на други луѓе и компании.

Посебно внимание посветуваме на работничките права, работните односи и договорите, област во која често се појавуваат недоразбирања и пропусти, како кај работодавачите, така и кај вработените. Разговараме и за важноста на превентивната правна заштита и зошто е важно правните прашања да се решаваат навреме, пред да прераснат во посериозен проблем.

Дополнително, отвораме тема за заштитата на интелектуалната и индустриската сопственост, значењето на трговските марки и свесноста на македонските претприемачи за заштита на сопственото име, бренд и идеи.

Во време кога вештачката интелигенција и технологијата сè повеќе навлегуваат во правната професија, разговараме и за новите можности и ризици, како и за вештините што ќе бидат особено важни за адвокатите во иднина.

Епизодата ја заокружуваме со лична перспектива за професионалниот развој, амбициите, личниот успех и лекциите што Маја би сакала да им ги пренесе на оние кои допрва го започнуваат својот професионален пат.

Погледнете ја новата епизода:

Колку навистина сте информирани за своите работнички права?

Тагови: НА КАДЕ ОДИМЕ Маја Гошевска Димитрова адвокат