Платата останува клучен фактор при избор на работно место за 66% од испитаниците во истражување спроведено во 2025 година во рамки на Регионалниот саем за вработување, но експертите предупредуваат дека повисоката сума на сметка не значи автоматски и подобра понуда. Ако разликата меѓу старата и новата работа е 10.000 денари, таа на прв поглед изгледа примамливо, но реалната вредност може брзо да се намали кога ќе се пресметаат трошоците за превоз, храна, паркинг и времето поминато во патување.

Во споредбата на две работни места, кандидатите треба да ја анализираат нето-платата, дали бонусите се загарантирани или варијабилни, колку денови се работи од канцеларија, како и дали компанијата обезбедува ручек, приватно здравствено осигурување, телефон, регрес или други финансиски поволности. Дополнителни половина час патување во еден правец, на пример, значат околу 20 часа месечно изгубено време, а редовната прекувремена работа може да претвори повисока плата во значително пониска цена по реално вложен час.

Освен парите, важни се и сигурноста и перспективата. Договорот на определено или неопределено време, стабилноста на компанијата, можностите за напредување, но и односот со раководителот и тимот, можат суштински да влијаат врз квалитетот на работниот живот. За една третина од испитаниците, токму можноста за кариерен развој е меѓу најважните критериуми, што покажува дека најдобрата понуда не е секогаш онаа со највисока плата, туку онаа што нуди најголема вкупна вредност.

Тагови: зголемување на плата работа

Работниот ден завршил. Го затворате лаптопот, ја напуштате канцеларијата, но мислите сè уште ви се на работа. „Дали испратив сè што требаше?“ „Што ако заборавив нешто?“ „Утре морам да го завршам проектот.“ „Што ли мисли шефот за ова?“ Ако овие мисли ви се познати, не сте единствени. Понекогаш најтешкиот дел од работниот ден не е да заврши работата, туку да престанеме да размислуваме за неа.

Постојаното ментално „враќање“ на работните обврски може да ве спречи навистина да се одморите. А без вистински одмор, следниот ден повторно започнувате веќе уморни.

Добрата вест? Може да научите да правите јасна граница помеѓу работата и приватното време.

1. Завршете го работниот ден свесно

Не дозволувајте работниот ден едноставно да „се случи“ до моментот кога ќе сфатите дека е време да си одите.

Одвојте последните 10 -15 минути за краток ритуал на завршување:

• Проверете што сте завршиле;
• Запишете што останува за утре;
• Одредете ги приоритетите за следниот ден;
• Затворете ги работните апликации и известувања.

Кога знаете дека обврските се запишани и дека знаете од каде ќе продолжите утре, полесно е да престанете да ги носите со себе дома.

2. Не обидувајте се да ги решите сите проблеми во глава

Една од причините поради која размислуваме за работа навечер е чувството дека нешто сме заборавиле. Решението е едноставно: извадете го од главата и ставете го на хартија. Ако во 21:30 часот ви текне нешто што треба да направите утре, запишете го. Не мора веднаш да го решите. Вашиот мозок не мора да биде список со задачи.

3. Направете физичка граница помеѓу работата и домот

Особено ако работите од дома, границата помеѓу работното и приватното време лесно исчезнува. Обидете се да имате мал ритуал кој ќе му сигнализира на мозокот: „Работата заврши.“

Тоа може да биде кратка прошетка, туширање, пресоблекување, кафе со партнерот, тренинг или едноставно излегување од просторијата во која работите. Не е важно што ќе изберете. Важно е да биде нешто што го повторувате.

4. Исклучете ги работните известувања

Тешко е да престанете да мислите на работа ако работата постојано ве потсетува на себе. Еден мејл во 20:30 часот може повторно да ве врати во „работен режим“. Ако вашата позиција не бара итна достапност, исклучете ги работните известувања по завршувањето на работното време. Не мора секој мејл да добие одговор веднаш.

5. Не мешајте продуктивност со постојана достапност

Да бидете добар и одговорен вработен не значи дека мора да бидете достапни 24/7. Одморениот човек не е помалку посветен. Напротив, времето надвор од работа ви овозможува да се наполните со енергија, да поминете време со луѓето што ви значат и да им дадете простор на мислите да се оддалечат од работните проблеми. Вашата вредност не се мери според тоа колку долго сте онлајн.

6. Кога ќе ви дојде работна мисла, не мора да ја следите

Не можете секогаш да спречите работна мисла да се појави. И тоа е во ред. Кога ќе се појави, наместо веднаш да почнете да анализирате, кажете си: „Ќе се занимавам со ова утре.“ Ако е важно запишете го. Ако не е итно оставете го за утре. Целта не е да немате ниту една работна мисла навечер. Целта е да не дозволите секоја мисла да стане нова работна задача.

7. Создадете нешто на кое ќе му се радувате по работа

Ако по работата нема ништо што ви го привлекува вниманието, мозокот природно може повторно да се врати кон работата. Затоа планирајте активности што ви значат прошетка, тренинг, читање, филм, хоби, дружење или едноставно време без обврски. Не мора секоја вечер да биде продуктивна. Понекогаш најкорисното нешто што можете да го направите е да не правите ништо.

8. Прифатете дека не можете сè да завршите денес

Ова е можеби најтешкиот чекор.

• Секогаш ќе постои уште еден мејл.
• Уште една задача.
• Уште еден состанок.
• Уште нешто што може да се подобри.

Ако чекате работата целосно да исчезне од списокот за да си дозволите да се одморите, можеби никогаш нема да се одморите.

Понекогаш треба едноставно да кажете: „Денес е доволно.“ Работата е дел од вашиот живот, но не треба да биде целиот ваш живот

Успешната кариера не се гради само со часовите што ги поминувате на работа. Се гради и со тоа како се грижите за себе кога не сте на работа.

Одморот не е губење време. Исклучувањето не е неодговорност. А заминувањето од работата во мислите е исто толку важно како и заминувањето од канцеларијата. Затоа, кога ќе заврши работниот ден дозволете си навистина да заврши. Утре повторно ќе има време за работа. Вечерва има време за вас.

Прочитајте и за: Зошто чувствуваме вина кога си заминуваме точно на време?

Тагови: совети за работа

Македонските петнаесетгодишници повторно се соочуваат со сериозен образовен аларм, покажуваат најновите резултати од ПИСА 2025. Само 26 отсто од учениците во земјава го достигнале основното ниво на читачка писменост, што значи дека речиси тројца од четири имаат тешкотии да ја препознаат главната идеја во текст, да пронајдат информации и да размислуваат за значењето на прочитаното. Во математиката состојбата е слично загрижувачка: само 32 отсто го достигнале основното ниво, додека 68 отсто остануваат под прагот на минимална функционална математичка писменост. Кај природните науки, пак, 36 отсто достигнале најмалку второ ниво, далеку под просекот на ОЕЦД.

Резултатите не зборуваат само за рангирање, туку и за тоа колку учениците умеат да го применат знаењето во реални ситуации. ПИСА 2025 покажува дека во читањето и природните науки Македонија е приближно на нивото од 2022 година, додека кај математиката бележи пад. Само еден процент од македонските ученици се меѓу најуспешните во математиката, наспроти осум проценти во просекот на ОЕЦД, а речиси и да нема ученици на највисоките нивоа по природни науки.

Истражувањето открива и поширока слика зад слабите резултати. Дури 33 отсто од учениците велат дека соучениците често се расеани од дигитални уреди на часовите, а 44 отсто користат чет-ботови со вештачка интелигенција за учење најмалку еднаш неделно. Воедно, 35 отсто признале дека пропуштиле најмалку еден цел училишен ден во двете недели пред тестирањето, а се намалува и поддршката од дома. ОЕЦД оценува дека проблемот не е само македонски, но бројките јасно укажуваат дека домашниот образовен систем се соочува со сериозна задача: не само да пренесува знаење, туку и да обезбеди учениците навистина да умеат да го користат.

Тагови: ученици ПИСА

Загубата на близок човек е еден од најтешките моменти со кои може да се соочи еден вработен. Но, покрај личната болка, ваквите ситуации отвораат и важни прашања на работното место колку време треба да му биде овозможено на вработениот да отсуствува, каква поддршка треба да добие и како работодавачот да постапи без да создаде дополнителен стрес или конфликт.

Според анализата објавена од People Management, токму начинот на кој компаниите го регулираат и применуваат bereavement leave, односно отсуството поради смрт на близок, може значително да влијае врз односот меѓу работодавачот и вработениот.

Не станува збор само за законска обврска

Политиката за отсуство поради загуба не треба да се сведува само на прашањето „колку денови следуваат“. За вработениот, периодот по загубата може да биде исполнет со организација на погреб, семејни обврски, финансиски и административни прашања, но и со силна емоционална реакција која може да продолжи и по враќањето на работа.

Затоа, HR тимовите имаат важна улога во креирањето средина во која вработениот ќе може да се справи со ситуацијата без дополнителен притисок.

Јасните правила можат да спречат конфликти

Еден од најважните чекори за работодавачите е однапред да имаат јасно дефинирана политика.

Таа треба да опфати:

• Кој има право на отсуство;
• За кои членови на семејството се однесува;
• Колку денови отсуство се обезбедуваат;
• Дали постои можност за дополнително отсуство;
• Како се поднесува барањето;
• Каква документација може да биде потребна;
• Кој ја носи одлуката во специфични или невообичаени ситуации.

Јасните процедури се особено важни затоа што можат да го намалат ризикот од недоразбирања и спорови меѓу вработените и работодавачите.

HR треба да има човечки пристап

Во вакви ситуации, начинот на комуникација е подеднакво важен како и самата политика. Наместо разговорот да започне со прашања за документација, процедури и рокови, HR може прво да покаже разбирање и да му даде простор на вработениот. Една едноставна порака како „Не грижете се за работата во овој момент, ќе разговараме кога ќе бидете подготвени“ може да има многу поголемо значење од формалната процедура.

Поддршката не треба да заврши со враќањето на работа

Враќањето во канцеларија не значи дека процесот на тагување е завршен. Затоа, компаниите треба да размислат и за тоа како ќе го поддржат вработениот по неговото враќање – преку флексибилно работно време, постепено враќање на обврските или дополнителна поддршка доколку е потребна.

Добрата HR политика не е само онаа што е правно исправна. Таа е политика која во најтешките моменти покажува дека зад секој вработен стои човек.

Што можат да направат HR тимовите?

• Да имаат јасна политика за отсуство поради загуба.
• Да ги информираат вработените за нивните права.
• Да избегнуваат непотребна бирократија во чувствителен момент.
• Да обезбедат флексибилност кога околностите го дозволуваат тоа.
• Да имаат емпатичен пристап при комуникацијата.
• Да обезбедат поддршка и по враќањето на работа.

Бидејќи вистинската култура на една компанија не се гледа само во деновите кога сè оди добро. Се гледа во начинот на кој се однесува кон своите луѓе кога животот ќе стане најтежок.

Прочитајте и за: AI инфраструктурата создава нова криза на таленти: Недостигот на квалификувани работници станува критичен

Тагови: HR трендови