Добивањето на возачка дозвола во Македонија во 2026 година стана симбол на финансиска издржливост, наместо обична административна процедура. За многу граѓани, прашањето дали можат да си дозволат да полагаат веќе не зависи од нивната желба за возење, туку од нивната способност да издвојат огромна сума пари. Овој трошок полека го претвора правото на движење во луксуз достапен само за оние со подлабок џеб.

Главниот удар по семејниот буџет доаѓа уште на самиот почеток со цените на автошколите кои достигнаа рекордни висини. Теоријата и практичните часови по возење сега чинат над 30.000 денари, што е сериозна сума за секое просечно домаќинство. Без овие часови не може да се започне процесот, а цената само продолжува да расте како што се додаваат дополнителни задолжителни давачки.

Растот на цените на нафтените деривати и трошоците за одржување на модерните возила се главните оправдувања на автошколите за ваквите високи тарифи. Инфлацијата ги притисна сите сектори, па ниту образованието на идните возачи не остана поштедено од овие пазарни промени. Сопствениците на школи тврдат дека со пониски цени не би можеле да ги покријат ниту основните трошоци за плати и сервис на возилата.

Но, трошоците не застануваат тука, бидејќи кандидатите мора да се соочат со низа административни „стапици“ кои бараат дополнителни средства. Лекарското уверение, курсот за прва помош во Црвениот крст и разните такси за аплицирање додаваат уште најмалку 5.000 до 7.000 денари на вкупната сметка. Овие „скриени“ трошоци често се забораваат во првичните калкулации, но се неизбежни за секој што сака да стигне до испитниот центар.

Најголемиот психолошки и финансиски товар доаѓа во моментот кога кандидатот треба да се појави пред испитна комисија. Секој пад на градското возење или на полигонот значи нова уплата од околу 5.000 денари, што за многумина претставува вистинска катастрофа. Овој систем на „казнување“ за грешки го прави процесот исклучително стресен, бидејќи секоја мала невнимателност чини колку една неделна домашна потрошувачка кошничка.

Кога ќе се направи финалната пресметка, просечниот Македонец треба да издвои помеѓу 40.000 и 45.000 денари за да стане легален возач. Ако ова се спореди со просечната нето-плата во државата, станува јасно дека за една возачка дозвола се потребни скоро два месеци работа без никакви други трошоци за живот. Овој сооднос е поразителен и директно влијае врз квалитетот на животот и плановите на многу семејства.

Младите луѓе кои допрва треба да застанат на свои нозе се најмногу погодени, бидејќи ретко кој од нив има сопствена заштеда од ваков обем. Тие најчесто се потпираат на финансиска помош од родителите или долготрајно штедење, што значително ја одложува нивната мобилност и независност. Така, возачката дозвола станува „скап подарок“ наместо нешто што младиот човек може сам да го постигне со својот труд.

Парадоксално е што многу работодавци денес бараат возачка дозвола како основен услов за вработување, дури и за позиции кои не се директно поврзани со транспорт. Ова ги става невработените лица во невозможна позиција – мораат да платат за дозвола за да почнат да работат, а немаат пари токму затоа што немаат работа. Оваа економска бариера го кочи развојот на пазарот на труд и ја продлабочува социјалната несигурност кај граѓаните.

На крајот, јасно е дека одговорот на прашањето дали секој Македонец може да си приушти возачка дозвола е горчлив и честопати негативен. Без воведување на субвенционирани обуки или олеснувања за студентите и социјално загрозените категории, воланот ќе остане недостижна цел за голем дел од популацијата. Државата мора да препознае дека мобилноста е основна потреба во модерното општество, а не луксуз кој треба постојано да поскапува.

Тагови: возачка дозвола Македонија цени

Секојдневниот ритам често нè тера да ги игнорираме сигналите што ни ги испраќа телото. Постојан замор, тешко будење, недостаток на концентрација или чувство дека „работиме на автоматик“ се првите знаци дека телото бара пауза. Наместо одмор, најчесто продолжуваме со истото темпо, убедувајќи се дека сè ќе помине само од себе.

Со време, телото почнува да реагира погласно. Чести главоболки, напнатост во мускулите, проблеми со спиењето, раздразливост или намален имунитет се јасни предупредувања дека сме ја преминале границата. Овие симптоми не се слабост, туку начин на кој организмот се обидува да нè заштити од подолгорочни последици.

Пауза не значи откажување, туку грижа за себе. Краток одмор, подобар сон, намалување на обврските или едноставно момент на тишина можат да направат голема разлика. Кога ќе научиме да ги слушаме сигналите навреме, му даваме можност на телото да се обнови и да функционира подобро – без да нè принудува на пауза преку болка или исцрпеност

Тагови: болка во грбот здравје менаџирање на време

Агенцијата за храна и ветеринарство (АХВ) во координација со општините го најави почетокот на процесот за изградба на први уредени гробишта за миленици во Македонија – практика што веќе одамна функционира во Белград, Загреб, Љубљана и низ голем дел од Европа. Според АХВ, идејата е во „зародиш“, а локалните самоуправи треба да обезбедат соодветни локации, инфраструктура и опрема, како и модел на управување – самостојно по општина или преку заеднички регионални капацитети.

Недостигот на законски уредено решение со години ги принудува сопствениците на миленици сами да бараат начини да се збогуваат со своите животни, често со ризик од казни и потенцијална опасност по здравјето и животната средина. Многумина, како младата скопјанка која по 12 години заеднички живот го закопала своето куче кај селската викендица за да има место за сеќавање, велат дека „немаат срце“ телото да го фрлат во контејнер или покрај река. Од ЈП „Лајка“ ја поздравуваат иницијативата, потенцирајќи дека гробиштата за миленици се и хумано и практично решение, кое конечно би им овозможило на граѓаните достоинствен и законски уреден начин за погребување.

Во моментов, бездомните животни по закон завршуваат во т.н. јами-гробници при депониите, а „Лајка“ починатите кучиња ги одложува на Дрисла поради отсуство на друга алтернатива. Отворени остануваат прашањата за цената на гробните места и услугите за одржување, за што од АХВ упатуваат дека одговорот е во надлежност на општините, откако ќе го дефинираат моделот и инфраструктурата. Додека Загреб веќе се пофали со ултра современ комплекс за погребување миленици, останува да се види дали Македонија конечно ќе ги следи европските трендови во грижата за животните и нивните сопственици.

Тагови: Европа кучиња гробишта за миленици ЈП „Лајка“

Ако сте вработен на полно работно време и имате над 40 години, голема е веројатноста дел од секој викенд да посакувате да имате уште два слободни дена. Многумина се чувствуваат уморни и исцрпени по текот на неделата, и честопати недостигот на време за одмор и лични активности влијае врз нивната продуктивност на работа.

Истражувањата покажуваат дека работата повеќе од три дена неделно по четириесеттата година од животот може негативно да се одрази врз работните способности. Луѓето во оваа возраст често имаат поголема одговорност на работа и дома, па недостатокот на доволен одмор ја намалува нивната енергија, концентрација и способност да носат добри одлуки.

Според студија објавена во „Working Paper Series“ на Мелбурнскиот институт, класичниот викенд од два дена едноставно не е доволен. За луѓето над 40 години да бидат поефикасни, поконцентрирани и да ја одржуваат својата продуктивност, потребен им е најмалку четиридневен викенд. Ова значи повеќе време за релаксација, хобија и семејство, што директно го подобрува квалитетот на нивната работа и целокупниот баланс помеѓу професионалниот и приватниот живот.

Тагови: ментално здравје работници работнички права слободни денови