Вештачката интелигенција сè повеќе го менува европскиот пазар на труд, но нејзиното влијание не се сведува само на автоматизација и замена на човечката работна сила. Таа постепено ги менува и критериумите за вработување, вреднувањето на работните места и вештините што работодавачите се подготвени да ги платат повеќе.

Прашањето веќе не е само дали компаниите ќе воведат вештачка интелигенција, туку и како нејзината примена ќе влијае врз платите, потребата од нови вработувања и можностите за професионален развој.

Помалку нови вработувања, побавен раст на платите?

На ова предупредува и главниот економист на Европската централна банка, Филип Лејн, кој посочува дека пошироката примена на вештачката интелигенција може да ја ослаби преговарачката моќ на вработените и да го забави растот на платите.

Причината е едноставна: кога компаниите ќе можат дел од работните задачи да ги автоматизираат или да ги извршуваат со помош на вештачка интелигенција, потребата од одредени работни позиции може да се намали. Тоа потенцијално ќе влијае и врз можноста на вработените да преговараат за повисоки примања.

Особено загрижувачки е фактот што забавувањето на вработувањето може најмногу да ги погоди младите кои штотуку го завршиле образованието и се обидуваат да го направат првиот професионален чекор.

Колку навистина им помага AI на вработените?

Податоците од истражувањата на Европската централна банка покажуваат дека употребата на вештачка интелигенција на работното место значително се зголемува.

52% од вработените користат вештачка интелигенција на работа, во споредба со 26% во 2024 година. Три часа неделно е просечното време што го заштедува типичниот корисник на AI. Шест часа неделно можат да заштедат оние што ја користат за генерирање и откривање грешки во програмски код.

Околу половина од вработените сметаат дека подобрата обука и разбирањето на можностите на овие алатки би ги поттикнале повеќе да ги користат.

Интересно е што заштедата на време не е иста во сите професии. Најголеми придобивки се забележуваат кај специјализираните задачи, додека пишувањето, уредувањето текстови и истражувањето носат помали временски заштеди.

Компаниите инвестираат и во технологија и во луѓе

Работодавачите сè повеќе разбираат дека самото воведување нова технологија не е доволно. За да има вистински резултати, потребни се вработени кои знаат правилно да ја користат.

Според податоците од истражувањето на Европската централна банка, меѓу компаниите што планираат инвестиции поврзани со AI:

• 49% планираат да инвестираат во алатки и технологии за вештачка интелигенција.
• 46% планираат да вложат во обука на вработените.
• 40% планираат инвестиции во податоци и технолошка инфраструктура.
• 12% планираат вработување специјалисти за вештачка интелигенција.

Овие бројки покажуваат дека иднината не им припаѓа само на компаниите што располагаат со најнова технологија, туку и на оние што знаат како да ги подготват своите тимови за нејзина примена.

Кои вработени ќе бидат најбарани?

Една од најважните промени е тоа што вредноста на вработениот сè помалку ќе зависи само од неговото формално образование или долгогодишно искуство, а сè повеќе од способноста да се приспособува на новите начини на работа.

Предност ќе имаат оние што комбинираат стручност во својата професија со дигитални вештини, аналитичко размислување, креативност и способност за решавање проблеми.

Истовремено, компаниите ќе мора да размислуваат и за тоа како да им овозможат на младите да стекнат практично искуство. Доколку вештачката интелигенција преземе дел од почетните работни задачи, ќе биде потребно да се создадат нови начини за учење и професионално усовршување.

Новата реалност на пазарот на труд

Вештачката интелигенција не значи автоматски помалку работни места, ниту гарантира повисока продуктивност и подобри плати. Нејзиното влијание ќе зависи од начинот на кој компаниите ќе ја применуваат и од тоа колку ќе инвестираат во развојот на своите вработени.

За HR секторот ова отвора важна задача: да не се фокусира само на изборот на нови технологии, туку и на преквалификацијата, задржувањето на талентите и создавањето можности за развој.

Бидејќи во иднина најголемата предност нема да биде во тоа кој има пристап до вештачка интелигенција, туку кој знае како да ја искористи за да биде подобар во она што го работи.

Прочитајте и за: Две третини од вработените велат дека платата не им е доволна за живот: Сè повеќе луѓе бараат дополнителна работа

Тагови: HR трендови

Од 15 ноември до 15 март сите возила што учествуваат во јавниот сообраќај мора да имаат пропишана зимска опрема, потсетуваат од МВР. За патничките автомобили до 3.500 килограми тоа значи или зимски гуми на сите четири тркала со најмалку 4 милиметри длабочина на шарите, или летни гуми со иста минимална длабочина и соодветни синџири за снег на погонските тркала. За возилата со погон на сите четири тркала важат посебни правила, а зимските гуми мора да ги имаат и соодветните ознаки, како M+S, MS или симболот на снегулка.

Проверката на цените во македонските продавници покажува дека комплет од четири зимски гуми со димензија 205/55 R16 може да чини од околу 11.500 до над 30.000 денари, зависно од брендот и моделот. Кај универзалните, односно all-season гумите, цените се движат од околу 3.000 до повеќе од 8.000 денари по гума. Иако за дел од возачите тие може да бидат поисплатлива опција, особено ако возат претежно во град, експертите предупредуваат дека цената не треба да биде единствениот критериум, туку и безбедноста, условите на патот и карактеристиките на гумите.

Дополнителен трошок е и сезонската замена кај вулканизер. Според јавно објавен ценовник на сервис во Скопје, за тркала од 16 инчи монтажа и балансирање на четири тркала би чинеле околу 1.800 денари, за 17 или 18 инчи околу 2.200 денари, а за 19 до 22 инчи и до 3.000 денари. Тоа значи дека вкупната подготовка за зима, доколку купувате нов сет гуми, може да ве чини од околу 13.000 до над 30.000 денари. Од МВР апелираат возачите навреме да ги подготват возилата, бидејќи зимската опрема не е само законска обврска, туку и клучен фактор за безбедно возење.

Тагови: зимска опрема Министерство за внатрешни работи (МВР)

Погрешно испратен документ, пропуштен рок, недоразбирање со колега или забелешка од претпоставениот. За некого ова се обични ситуации што можат да се поправат, но за други можат да го расипат целиот работен ден, па дури и да ја разнишаат самодовербата.

Ако по секоја грешка долго размислувате што сте направиле погрешно, постојано си ја повторувате ситуацијата во глава и се прашувате дали сте доволно добри за работата, можно е да ја поврзувате сопствената вредност со работниот успех.

Но, важно е да запомните: грешката што сте ја направиле не е доказ дека сте неуспешни. Таа е дел од работата и можност да научите нешто ново.

Еве како да реагирате кога секоја грешка ја доживувате премногу лично.

1. Раздвојте ја грешката од сопствената вредност

Една од најчестите замки е кога наместо да си кажете „Направив грешка“, си велите „Не сум доволно добар/добра“. Ова се две сосема различни работи. Грешката се однесува на конкретна постапка, а не на тоа каква личност или професионалец сте. Можете да бидете одговорни, способни и посветени на работата, а сепак понекогаш да погрешите.

Наместо да се осудувате, обидете се да ја разгледате ситуацијата објективно: што точно се случило, што можело да биде направено поинаку и што можете да научите од тоа?

2. Не го претворајте секој пропуст во голем проблем

Кога премногу се грижите за грешките, лесно е да им дадете поголемо значење отколку што навистина имаат. Можеби колегата веќе ја заборавил ситуацијата, а вие сè уште размислувате за неа. Прашајте се: Дали ова ќе биде важно за една недела? Дали навистина има сериозни последици или само се плашам дека другите ќе ме осудуваат?

Ова не значи дека треба да ги игнорирате пропустите, туку да научите да правите разлика меѓу грешка што бара конкретна реакција и ситуација за која непотребно се казнувате себеси.

3. Фокусирајте се на решението, а не на вината

Кога ќе направите грешка, првиот импулс можеби ќе ви биде да се обвинувате. Но, тоа нема да ја поправи ситуацијата. Наместо да трошите енергија на прашањето „Како можев да го направам ова?“, насочете се кон „Што можам да направам сега за да ја поправам ситуацијата?“.

Ако е потребно, преземете одговорност, известете ги засегнатите колеги или претпоставениот и предложете решение. Професионалноста не значи никогаш да не погрешите, туку да знаете како да постапите кога тоа ќе се случи.

4. Научете да прифаќате критика без да ја доживувате како напад

Конструктивната критика може да биде непријатна, особено ако и самите сте строги кон себе. Сепак, забелешката за одредена задача не значи дека некој ја доведува во прашање целата ваша способност. Обидете се да го слушнете она што навистина ви го кажуваат, наместо веднаш да се браните или да заклучите дека сте разочарале некого.

Ако не ви е јасно што треба да подобрите, прашајте за конкретни примери и очекувања. Така критиката може да стане корисна насока, наместо причина за губење на самодовербата.

5. Не очекувајте од себе совршенство

Поставувањето високи стандарди може да биде добра особина, но кога секоја ситница мора да биде беспрекорна, работата станува постојан извор на притисок. Наместо да се стремите кон совршен резултат во секоја ситуација, стремете се кон квалитетна работа, напредок и одговорност. Не секоја задача бара исто ниво на деталност, ниту секоја грешка има иста тежина.

Да си дозволите да бидете несовршени не значи дека се откажувате од квалитетот. Значи дека си давате простор да учите и да напредувате.

6. Препознајте го сопствениот напредок

Луѓето кои се премногу строги кон себе често ги паметат грешките многу подолго од успесите. Еден пропуст може да им го засени целото добро завршено работење. Затоа, одвреме-навреме потсетете се на задачите што успешно сте ги завршиле, проблемите што сте ги решиле и вештините што сте ги развиле. Можете дури и да водите кратка листа на професионални достигнувања.

Кога ќе направите грешка, погледнете ја во контекст на сè што сте постигнале, а не како единствен доказ за вашата способност.

7. Поставете граница на постојаното преиспитување

Ако по работното време постојано се навраќате на направените грешки, обидете се свесно да го прекинете тој круг на размислување. Одвојте неколку минути за да извлечете поука и да одлучите што ќе направите поинаку следниот пат. Потоа оставете ја ситуацијата зад себе.

Ако стравот од грешки постојано ви создава силна вознемиреност, влијае врз спиењето или ве спречува да преземате нови работни предизвици, разговор со стручно лице може да ви помогне да го разберете и промените тој образец.

Грешките не ја дефинираат вашата кариера

На работното место не се очекува да знаете сè, да носите секогаш совршени одлуки и никогаш да не направите пропуст. Се очекува да учите, да преземате одговорност и да се развивате.

Не дозволувајте една грешка да ви го избрише чувството за сите работи што ги правите добро. Вашата професионална вредност не се мери според тоа колку пати сте погрешиле, туку и според тоа како учите, се справувате со предизвиците и продолжувате понатаму.

Прочитајте и за: Што да направите кога менаџерот постојано ги менува приоритетите?

Тагови: совети за работа

Скопје како главен град и економски центар на Македонија нуди широк спектар на можности за вработување во разни индустрии и сектори. Во последно време, пазарот на трудот во Скопје забележува зголемена побарувачка за професионалци од различни области, од технологија и маркетинг до угостителство и администрација. 

Еве некои од најновите и најпопуларни огласи за работа во градот:

Возач
Mid–Senior D365FO Developer
Business Analyst / D365FO Finance Consultant
Кафе експерт (м/ж)
Електротехничар

Останатите оглси за во Скопје можете да ги најдете ТУКА.

Прочитајте и за: Најнови огласи за работа во Струга!