Промовирани огласи »

Младен Мицевски: Професорот од Кратово кој ја чува гастрономската традиција од заборав

Што крие Кратово, а светот сè уште не го открил? Одговорот на Младен Мицевски ќе ве изненади

Кој е Младен Мицевски? Кажете ни нешто повеќе за себе – каде започна вашиот професионален пат и што ве донесе токму до професијата професор?

Мојот професионален пат би рекол дека е доста интердисциплинарен, од причина што спојувам повеќе работи кои сум ги сакал и работел во текот на мојот живот. Моментално сум докторанд на Катедрата по туризам на Економскиот факултет при Југозападен универзитет „Неофит Рилски“ – Благоевград, Бугарија, додека претходното образование ми е исто така поврзано со туризмот и угостителството на Факултетот за туризам и бизнис логистика во Штип.

Всушност, и оттаму започна сè. Големиот ангажман на факултет и во воннаставни активности придонесе сè повеќе и повеќе да навлезам во сферата на туризмот и угостителството. Имам работно искуство во повеќе европски хотелски капацитети во различни оддели (кујна, послужување, анимации и др.), како и во туристичка агенција.

Сепак, со мојата одлука да се вратам во Кратово, барем на кратко, излезе можноста да работам како наставник по стручни предмети од секторот угостителство и туризам. Тоа беше одлична можност да ги спојам моите професионални знаења и вештини со желбата за работа со млади, како долгогодишен младински активист, а од друга страна да се насочам кон културата и традицијата со која располага Кратово, што беше еден од мотивите за моето образование од областа на туризмот.

Работата со млади луѓе е секогаш инспиративна, ентузијастичка, но и предизвикувачка. Како и да е, сепак станува збор за непроценливи искуства и неисцрпна енергија со која ме исполнуваат учениците.

Што е она што најмногу ве исполнува во работата со младите – моментот кога ќе научат нешто ново, кога ќе се осмелат да пробаат нешто поинаку или кога ќе сфатите дека сте им помогнале да поверуваат во себе?

Најпрвин, вербата во себе и нивниот личен карактерен напредок ми се она што најмногу ме исполнува. Секако, постигнувањата што ги имаат ме мотивираат и мене за понатаму, но доколку пред мене имам среќни млади луѓе, сè друго се постигнува полесно.

Кога креираме нови работи, се трудам да имаат највисок можен степен на слобода во работата, за да излезе на површина она што го чуваат во себе, а што може да биде воодушевувачко. Секако, јас сум покрај нив со практични совети за кои дискутираме.

Всушност, искрените и поддржувачки релации кои ги имаме придонесуваат да се оствари мојата мисија во образованието на младите.

Според вашето искуство, што им недостига на младите за да поверуваат дека и во својот град можат да изградат успешна приказна?

Градењето на успешна приказна не е едноставно. Трендовите и егзистенцијалните потреби влијаат на одлуките каде да се градат животните и професионалните приказни.

Мојот совет е секогаш да соберат доволно искуство во тоа што го прават, за да можат потоа да го пренесат во својата средина доколку го сакаат тоа, за да се развие и локалната заедница.

Сепак, можеби поддршката од повозрасните и креирањето на постабилна и поразнолика средина за младите е една од можностите да се врати довербата на младите во своите градови, особено во помалите.

Во кој момент сфативте дека гастрономијата не е само професија, туку и начин да се зачуваат традицијата, приказните и идентитетот на едно место?

Потекнувам од семејство каде што секогаш се негувала традицијата и локалните, регионалните и националните рецепти. Тоа придонесе да имам основни познавања за нашата гастрономија, но сепак со студиите, а уште повеќе со работата со учениците, сфатив дека ние сме тие што треба да ја негуваме и пренесеме гастрономската култура и да се гордееме со тоа што го поседуваме.

Всушност, со нашите активности ние станавме чувари на гастрономското наследство и со текот на времето станавме препознатливи по локалната гастрономија и нашиот ангажман.

Всушност, тоа беше и причина јас да продолжам и научно да се занимавам со одржливоста на гастрономијата.

Кратово има богата историја, но колку самите жители се свесни за потенцијалот што го има нивниот град? Што мислите дека сè уште не сме успеале доволно да му го покажеме на светот?

За жал, уште сите не сме целосно свесни за неисцрпниот потенцијал што го поседува Кратово. Многу ми е мило што последните децении сè повеќе се зборува за валоризација на историјата преку туризмот и имаме зголемување на посетите, но сепак локалната заедница е еден од клучните фактори.

Имено, можеби потребна е едукација на целата наша заедница за потенцијалот. Затоа и во моите ангажмани со учениците секогаш го работиме потенцијалот на Кратово. Среќен сум што младите генерации ќе имаат поголема свесност за туристичкиот развој, бидејќи тие ќе треба да бидат носители на развојот во иднина.

И дефинитивно, не сме успеале доволно да му го покажеме на светот. Секој еден турист останува воодушевен од Кратово, а сепак неговиот реален капацитет не се користи соодветно.

Кога би требало на турист кој никогаш досега не бил во Кратово да му го претставите градот преку само три нешта, кои би ги избрале и зошто?

Тоа би биле: приказни, културен крстопат и гастрономија.

Кратово е полно со приказни и легенди за секој еден објект кој се наоѓа во него и неговата околина. Од друга страна, тука живееле повеќе народности и заедници во текот на историјата (Пајонци, Римјани, Дубровчани, Османлии, Шлези, Саксонци, Евреи, Македонци, Роми итн.), така што Кратово во себе го чува тој мултикултурализам преку секој направен чекор низ градот.

Гастрономијата е неповторлива. Кратовската пастрмајка, мантиите, арм’кот и многу други се специјалитети кои никого не оставаат рамнодушен.

Колку е тешко денес да се задржи вниманието на младите и да ги мотивирате да се заинтересираат за нешто што бара време, труд и многу практика?

Предизвиците на современото општество се сè поголеми и ние треба да изнаоѓаме решенија, но и да се прилагодуваме до одредени граници.

Јас би кажал дека вниманието сепак зависи од пристапот и комуникацијата која ја водиме. Моето искуство покажа дека со менување на пристапите, со сослушување на младите, со долги, длабоки и отворени дискусии се постигнуваат целите во едукацијата на младите.

Давањето постојана поддршка, посветувањето на заслуженото внимание и менторирањето се едни од пристапите кои кај мене најчесто даваат резултати.

Кога би можеле да вратите еден стар рецепт, обичај или гастрономска приказна од Кратово која полека исчезнува, што би избрале?

Има многу такви рецепти, кои полека се видоизменуваат или пак се заменуваат со посовремени варијанти, пред сè поврзани со некои празнувања, обичаи, ритуали и традиции.

Но, може да го издвојам она нешто што го подготвивме со учениците претходната есен, а е поврзано со гроздоберските традиции во Кратовско.

Кратово, поради вулканската подлога, има одличен тероар за одгледување на винова лоза, така што во минатото секое домаќинство имало лозје. Денес се прават обиди лозарството повторно да заживее.

Имено, во соработка со повеќе локални институции, минатата година за првпат го реализиравме настанот „Кратовски гроздоберски традиции“, на кој беа вклучени и гастрономски традиции, така што подготвивме „гроздоберска манџа“ со јагнешко и погача.

Буквално, за голем број од повозрасните посетители, пробувањето на оваа чорба беше враќање во нивното детство и во вкусовите кои останале длабоко врежани во нивната меморија.

Ако денес пред вас стои млад човек кој се сомнева во себе и мисли дека нема доволно талент за да успее, што би му кажале?

Би му кажал дека талентот е само почеток, а не гаранција за успех. Многу поважни се љубопитноста, упорноста и подготвеноста да учиш.

Не треба да чека да стане доволно добар за да започне  треба да започне, да греши, да учи и постепено да стане подобар.

Буквално, за успех јас го употребувам зборот „ролеркостер“. Понекогаш најголемиот талент е едноставно да не се откажеш од себе.

Која е вашата најголема желба за младите во Кратово и за иднината на градот преку гастрономијата и туризмот?

Мојата најголема желба е младите да имаат избор. Ако сакаат да останат да создадеме можности да останат, а ако сакаат да заминат  да заминат за да стекнат знаење и искуство, но да имаат причина повторно да се вратат.

Би сакал Кратово да стане место кое ги задржува младите со можности и поддршка на младински иницијативи и младински бизнис идеи.

А одржливиот развој на гастрономијата и туризмот може да биде еден од начините тоа да го постигнеме.

Тагови: традиции храна гастрономија Младен Мицевски Кратово

Промовирани огласи »

Зошто витаминот Д е толку важен за децата?

Еве зошто на децата им е потребен витамин Д

Во периодот на растење, организмот на детето има потреба од низа витамини и минерали кои придонесуваат за правилен развој. Меѓу нив особено значење има витаминот Д, кој не е важен само за коските, туку учествува и во нормалното функционирање на мускулите и имунолошкиот систем.

Една од неговите главни улоги е да му помогне на организмот да го апсорбира калциумот. Ова е особено важно кај децата, бидејќи во детството и адолесценцијата коските интензивно растат и се развиваат. Недостатокот на витамин Д во потешки случаи може да доведе до рахитис, состојба при која коските стануваат меки и слаби.

Како децата го добиваат витаминот Д?

Организмот може да создава витамин Д кога кожата е изложена на сончева светлина, но количината што се создава зависи од повеќе фактори. Внесот може да се обезбеди и преку храната.

Меѓу намирниците кои содржат витамин Д се масните риби, жолчката од јајцето и одредени печурки. Дополнително, некои производи како млеко и житарици може да бидат збогатени со овој витамин.

Колку витамин Д им е потребен на децата?

Потребите зависат од возраста. Според податоците на американскиот Национален институт за здравје, за бебињата до 12 месеци се препорачуваат околу 400 IU дневно, додека за децата од една година и адолесцентите препораката е околу 600 IU дневно.

Кај доенчињата, особено кај оние кои се дојат, често се препорачува дополнителен внес на витамин Д бидејќи мајчиното млеко само по себе не обезбедува доволно количество.

Сепак, тоа не значи дека повеќе витамин Д секогаш значи и поголема корист. Прекумерниот внес преку суплементи може да биде штетен, па дозирањето треба да биде според возраста и препораката од лекар или педијатар.

Затоа, балансираната исхрана, престојот на отворено и советот од здравствен професионалец се важни за да се обезбеди соодветен внес на витамин Д во периодот кога детето расте и се развива.

Тагови: витамин Д деца здрава храна здравје

Промовирани огласи »

Нови правила за патување во Европа: Македонците ќе плаќаат 20 евра за ETIAS

Патување во Шенген веќе нема да биде можно само со пасош. Македонските граѓани ќе мора однапред да обезбедат ETIAS одобрение, а за повеќето тоа ќе чини 20 евра.

Македонските граѓани кои патуваат во земјите од Шенген зоната наскоро ќе се соочат со нови правила, според кои покрај пасош ќе мора однапред да обезбедат и ETIAS електронско одобрение за патување. Оваа авторизација не е виза, туку задолжителна електронска дозвола за државјани од земји со безвизен режим, а нејзината цена ќе изнесува 20 евра. Од плаќање ќе бидат ослободени лицата помлади од 18 и постари од 70 години, но и тие ќе мора да аплицираат пред патувањето.

Одобрениот ETIAS ќе биде поврзан со пасошот и ќе важи до три години или до истекот на пасошот. Со него ќе може да се патува повеќепати, но и натаму ќе важи ограничувањето за престој од 90 дена во период од 180 дена. Важна новина е што без ова одобрение патникот може да не биде пуштен ниту да се качи во авион или автобус, бидејќи превозниците ќе имаат обврска да проверат дали патната документација е комплетна уште пред тргнување.

Дополнителна забуна создава и воведувањето на два различни системи — ETIAS и EES. Додека ETIAS служи како претходна електронска авторизација пред патувањето, EES е систем што ќе го евидентира влезот и излезот на патниците на надворешните граници на Шенген со користење и на биометриски податоци. И покрај одобрениот ETIAS, конечната одлука за влез и понатаму ќе ја носат граничните органи, што значи дека за патување во Европа македонските граѓани ќе мора навреме и внимателно да ја завршат целата постапка.

Тагови: EEC ETIAS

Промовирани огласи »

5 знаци дека премногу се обидувате да им угодите на сите на работа

Постојано им помагате на сите, а никој не ви помага вам?

Да бидете љубезни, кооперативни и подготвени да помогнете е одлична особина на работното место. Но, постои момент кога желбата да им угодите на сите почнува да работи против вас.

Постојано велите „да“, иако немате време. Се плашите некого да не разочарате. Преземате дополнителни задачи за да не изгледате „тешки“. А кога ќе направите нешто за себе, веднаш чувствувате грижа на совест.

Проблемот е што не можете да ги задоволите сите, а обидот да го направите тоа може да ве остави без енергија, време и јасни граници.

Еве пет знаци дека можеби премногу се обидувате да им угодите на сите на работа.

1. Велите „да“ и кога всушност сакате да кажете „не“

Колегата ве замолува да преземете уште една задача. Менаџерот ви додава нешто во веќе полниот распоред. Некој бара помош токму кога сте пред крај со вашиот проект.

Првата реакција ви е: „Нема проблем, ќе завршам.“ Дури и кога знаете дека немате време. Понекогаш велиме „да“ не затоа што можеме, туку затоа што не сакаме да изгледаме нељубезно, несоработливо или неспособно.

Но, секое автоматско „да“ на туѓите барања може да стане „не“ за вашето време, енергија и приоритети.

2. Постојано се грижите што мислат другите за вас

Дали после состанок долго размислувате дали некого сте навредиле? Дали се прашувате дали колегите мислат дека сте доволно добри? Дали внимавате на секој збор затоа што не сакате некој да се налути? Ако премногу ја мерите сопствената вредност преку реакциите на другите, лесно можете да станете зависни од нивното одобрување.

На работното место не мора секој да се согласува со вас, да ве сака или секогаш да биде задоволен од вашите одлуки. Професионалноста не значи постојано одобрување од сите.

3. Преземате туѓа работа за да избегнете конфликт

„Ќе го направам јас, побрзо ќе биде.“ Ова можеби ви звучи како практично решение. Но, ако постојано ги завршувате задачите на другите затоа што не сакате да се расправате или да им кажете дека не си ја завршиле работата, со текот на времето создавате нездрава динамика.

Колегите може да се навикнат дека секогаш ќе помогнете. А вие постепено станувате личноста која има најмногу обврски не затоа што тоа е формално нејзина работа, туку затоа што никогаш не кажува „не“.

Помагањето е позитивно. Преземањето туѓа одговорност по автоматизам е нешто сосема друго.

4. Се чувствувате виновно кога ќе поставите граница

Одбивате дополнителна задача затоа што веќе сте преоптоварени. И веднаш почнувате да размислувате: „Можеби требаше да прифатам.“ „Ќе мислат дека не сум тимски играч.“ „Можев да најдам време.“

А всушност сте направиле нешто сосема нормално сте поставиле граница. Границата не значи дека не сакате да помогнете. Значи дека знаете што реално можете да преземете без да ги загрозите останатите обврски. Понекогаш најпрофесионалното „не“ може да звучи вака: „Во моментов имам приоритети со кратки рокови. Можам да ја преземам задачата, но ќе треба да поместиме нешто од тековниот список.“

Тоа не е одбивање. Тоа е јасна комуникација.

5. Вашите потреби секогаш се на последно место

Ова е можеби најголемиот знак. Постојано им помагате на другите, останувате подолго, прифаќате промени во последен момент, ги покривате колегите и се обидувате сите да бидат задоволни.

Но кога станува збор за вас нема време. Нема време за пауза. Нема време за развој. Нема време за одмор.

Нема време да кажете дека сте преоптоварени

На долг рок, ова може да доведе до замор, фрустрација и чувство дека вашиот труд се зема здраво за готово. Како да престанете да им угодувате на сите? Не мора од утре да станете личност која на сè одговара со „не“.

Почнете со мали промени

Пред да прифатите нешто, направете пауза и прашајте се: „Дали навистина можам да го направам ова или само се плашам да кажам не?“ Не одговарајте веднаш на секое барање. Дозволете си да кажете: „Ќе проверам што имам како приоритети и ќе ти кажам.“

Научете да ги разликувате љубезноста и попустливоста

И запомнете: ако некој се разочара затоа што сте поставиле разумна граница, тоа не значи дека сте направиле нешто погрешно. Не мора сите да бидат задоволни од вас

На работното место вашата цел не треба да биде сите да ве сакаат. Вашата цел е да бидете професионални, одговорни, коректни и да ја завршувате својата работа. Понекогаш ќе кажете „не“. Некогаш некој нема да се согласи со вас. Некогаш ќе поставите граница која некому нема да му се допадне. И тоа е во ред. Не можете да им угодите на сите. Но можете да научите да не се изгубите себеси додека се обидувате.

Прочитајте и за: Како да престанете да размислувате за работа по работното време?

Тагови: совети за работа

Вчитај повеќе вести...
барај огласи за вработување »