По воведувањето на системот EES, кој во октомври минатата година го промени начинот на кој се регистрираат патниците на границите на Европската Унија, граѓаните на Македонија, и другите земји кои ни се дел од Шенген, треба да очекуваат уште една важна новина оваа година.
Станува збор за ETIAS - електронска дозвола за патување за граѓани на земји на кои не им е потребна шенген виза.
Иако крајот на 2026 година се споменува како прелиминарен рок, точниот почеток на примената на системот ETIAS сè уште не е официјално потврден. Она што е сигурно е дека важечката дозвола за патување ETIAS ќе биде задолжителна без оглед на начинот на патување во Европа.
Патување со автобус
Доколку патувате со автобус до една од 30-те европски земји кои бараат ETIAS, вашата дозвола ќе биде проверена на границата. Влезот ќе биде одбиен без важечка ETIAS дозвола.
Автобуските компании во почетната фаза од имплементацијата на ETIAS нема да имаат обврска да проверуваат дали патниците ја имаат оваа дозвола, бидејќи ќе имаат преоден период од три години за прилагодување.
Пример:
Македонска државјанка патува со автобус од Белград до Загреб. Како државјанка на земја на која не ѝ е потребна виза, ѝ е потребна дозвола ETIAS . Иако превозникот не може да ја провери дозволата пред заминување, граничните власти ќе ја проверат по пристигнувањето на границата, заедно со другите услови за влез.
Патување со воз
Железничките превозници генерално нема да ја проверуваат дозволата ETIAS пред качување. Проверката ќе се изврши на границата.
Исклучок се возовите што тргнуваат од Обединетото Кралство, каде што ETIAS ќе биде проверен пред качувањето.
Пример:
Граѓанин на Обединетото Кралство патува со воз од Лондон до Брисел. Бидејќи нема посебно право на престој, мора да има важечка дозвола ETIAS која ќе биде проверена пред качувањето.
Патување со автомобил
Патниците што патуваат со автомобил до земјите каде што е потребен ETIAS ќе бидат проверени на граничниот премин. Секое лице во возилото, вклучително и децата, мора да има своја ETIAS дозвола.
Пример:
Семејство од Македонија патува со автомобил кон Грција. На границата, граничната полиција ќе провери дали сите членови на семејството, вклучувајќи ги и децата, имаат важечка дозвола ETIAS.
ETIAS и EES: Клучни разлики
ETIAS и EES се два различни системи со различни функции:
- ETIAS е дозвола за патување што се добива однапред и важи за граѓани на земји на кои не им е потребна виза.
- EES (Систем за влез/излез) го евидентира фактичкиот влез и излез на патниците на надворешните граници на ЕУ во моментот на преминување на границата.
- ETIAS не може да ги намали застојот на границите што може да се појави поради EES, бидејќи EES подразбира биометриски проверки при преминување на самата граница.
Трошоци и валидност
- ЕТИАС: 20 евра
- Дозволата ETIAS важи до три години или до истекот на пасошот, доколку пасошот истече порано.
Важни забелешки
- ETIAS не е виза, туку дополнителна безбедносна проверка.
- Апликацијата за ETIAS се пополнува онлајн пред патувањето.
- Регистрацијата во EES системот се врши на границата и се прави еднаш, додека подоцна се врши само верификација, пишува Блиц.
- Безвизниот режим останува на сила - престој до 90 дена во ЕУ е сè уште дозволен.
- Кога ќе почне да се спроведува ETIAS, влезот во ЕУ ќе се врши преку системот EES, со претходно добиена дозвола за ETIAS.
Тагови: EEC ETIAS Европа