Кој е Дамјан Ристовски? Кажи ни нешто повеќе за себе.
Искрено, најтешко ми е кога треба да зборувам за себе, но ќе се обидам накратко да се претставам. Доаѓам од скромно семејство во кое отсекогаш се почитувале традициите, а токму таквото воспитување ме научи да ги негувам, применувам и да ги оттргнувам од заборав.
Средното образование го завршив во ДМБУЦ „Илија Николовски – Луј“, на насоката за традиционална музика и игра, а потоа се надградував на ПМФ, на Катедрата за етнологија и антропологија. Тоа беа единствените патишта на кои се гледав себеси – прво како ученик, а подоцна и како студент.
Со ткаењето се занимавам веќе десет години, а како најголем успех го издвојувам дуќанот за народни носии во центарот на градот – место каде што ткаењето не е само занает, туку жива традиција што продолжува да се негува и одржува
Колку детството и средината во која си израснал влијаеја врз тоа што денес го работиш?
Искрено, детството и средината во која израснав имаа големо влијание врз тоа што го работам денес. Имав среќа да растам со баба и дедо, од кои природно се пренесуваа традициите, обичаите, песните, начинот на ткаење и многу други стари, веќе подзаборавени вредности.
Како изгледаше твојата прва средба со вештината на ткаење и работата на разбој?
Можам да кажам дека мојата приказна со ткаењето започна сосема случајно. Сè започна со една снимка на YouTube, од која се роди желбата да ткаам на разбој. Подоцна пронајдов разбој, го купив и почнав да ткаам, а денес веќе професионално се занимавам со оваа вештина.
Кој дел од процесот на изработка на традиционална носија ти е најпредизвикувачки, а кој најисполнувачки?
Искрено, сновењето – односно подготовката на основата за разбојот – е најкомплицираниот дел од процесот. Понекогаш трае и по неколку часа и навистина бара голема прецизност и внимание за да не се направи грешка. Најисполнувачкиот дел, дефинитивно, е самото ткаење. Шарањето на платното што се создава е вистинска уметност и процес што бара многу време, трпение и посветеност.
Дали има некоја носија или предмет што за тебе има посебна емоционална или културна вредност?
Секако дека има. Поседувам носии кои се дел од моето семејство, наследени од моите баби и прабаби, и токму тие ми се најдраги во колекцијата, бидејќи имаат посебна емоционална и културна вредност за мене.
Како изгледа еден твој „обичен“ ден кога работиш на терен или на разбој?
Искрено, кога се работи на разбој, сè друго се остава настрана. Се „влегува“ во разбојот и целото внимание и мисли се насочени кон ткаењето. Тоа е процес кој многу му годи на ткајачот – носи смиреност, релаксација и вистинско уживање во работата.
Работата на терен, пак, е нешто што навистина треба да се доживее. Топлината на луѓето, разговорите со бабите кои раскажуваат за своите свадби и убавите моменти од животот – сето тоа е едно посебно искуство. Секој терен е различен, секое село има своја приказна, но топлината и желбата за разговор се насекаде исти.
.webp)
Што следно планираш – има ли нов проект или истражување што можеш да ни го најавиш?
За мене, 2026 година е јубилејна и по тој повод ќе биде објавен мојот втор каталог за народни носии. Во него ќе бидат претставени носии од мојата колекција, собирани во изминатите десет години. Секако, се работи и на други проекти, но овој ќе заземе најмногу време и внимание, со цел да биде завршен како што доликува на една деценија вложен труд.
Тагови: обичаи традиции уметност носии