Македонците меѓу најголемите „муабетчии“ со ChatGPT во Европа

Нова анализа покажува дека корисниците во Македонија најчесто го користат ChatGPT за разговор, лични размислувања и практични совети, а многу поретко за работа и директно барање информации.

Македонците сè почесто го користат ChatGPT за разговор, лични размислувања и практични совети, а значително поретко за работа, покажува анализата на Институтот Демократика, базирана на податоци од OpenAI Signals v2.0. Само 18,1% од пораките во Македонија се поврзани со работа, што е остар пад во споредба со првата половина од 2025 година, кога овој удел изнесувал речиси 29%.

Најголем дел од комуникацијата, или речиси 40%, се однесува на практични совети и помош — учење, решавање проблеми, здравје, фитнес и лична грижа. Во вториот квартал од 2026 година, Македонија се искачила на првото место во Европа според уделот на вакви прашања, додека во јуни била и единствената анализирана земја каде неформалниот разговор и личното изразување биле почести од директното поставување прашања. Истовремено, само 16,4% од пораките биле директни барања за информации, со што земјата е последна меѓу 36 европски држави опфатени во анализата.

Сепак, истражувачите предупредуваат дека овие податоци треба да се толкуваат внимателно, бидејќи падот кај информативните прашања е забележан дури во мај и јуни и сè уште не е јасно дали станува збор за траен тренд. Според Евростат, нешто повеќе од една петтина од населението на возраст од 16 до 74 години во Македонија користи генеративна вештачка интелигенција, што е помал удел од повеќе соседни земји. Анализата на Демократика опфаќа околу 300.000 пораки месечно во периодот од јули 2024 до јуни 2026 година, но бидејќи се анализираат пораки, а не корисници, не може прецизно да се утврди колку Македонци го користат ChatGPT и колку често.

Тагови: ChatGPT Македонци работа

Од полноќ дизелот поевтинува за 4,5 денари, бензините поскапуваат

Нов ценовен пресек на РКЕ: значително намалување на дизелот и екстра лесното масло, додека бензините од ноќеска ќе се продаваат поскапо.

Регулаторната комисија за енергетика донесе нова одлука со која од 29 септември 2026 година во 00:01 часот малопродажните цени на нафтените деривати во просек се намалуваат за 1,06 проценти во однос на претходната одлука. Најголемата промена е кај дизелот, чија цена значително се намалува, додека бензините бележат поскапување.

Според одлуката, ЕУРОСУПЕР БС-95 ќе чини 100 денари за литар, а ЕУРОСУПЕР БС-98 102 денари за литар, што е зголемување од 1 денар по литар за двата бензина. Цената на ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V) се намалува за 4,5 денари и од полноќ ќе изнесува 100 денари за литар. Кај екстра лесното масло за домаќинство (ЕЛ-1) има намалување од 3 денари, па новата цена ќе биде 111,5 денари за литар, додека мазутот М-1 НС ќе се продава по 49,882 денари за килограм.

Од РКЕ посочуваат дека оваа корекција следи по движењата на светските референтни цени, каде кај дизелот е регистриран пад од 6,734 проценти, а кај бензините минимален раст од 0,049 проценти. Во пресметката е вклучена и владината мерка за намален ДДВ од 10 проценти за ЕУРОДИЗЕЛ, како и намалена акциза од 4 денари по литар за бензините и дизелот.

Тагови: Регулаторната комисија за енергетика-(РКЕ) цени на горивата

Нови кариерни можности во СЕТЕК!

Најнови огласи за вработување во СЕТЕК!

СЕТЕК сé од техника е лидер во областа на ИТ, аудио видео и белата техника, кој на македонскиот пазар е присутен повеќе од 30 години. СЕТЕК сé од техника ја поседува најголемата дистрибутивна мрежа во Македонија.

Моментално вработува:

Референт за продажба во Кичево
Референт за продажба во Скопје
Реферефт за продажба во Струмица
Магационер - Скопје

Доколку се уште ја немате пронајдено вашата идеална работна позиција, сите останати акавтивни огласи за вработување можете да ги најдете ТУКА.

Тагови: СЕТЕК Сè од техника ДОО

HR тренд: Позитивното лидерство е поврзано со повисока продуктивност - Што се случува со лидерите кога компанијата минува низ промени?

Кога има промени во компанијата лидерите се менуваат но не секогаш на добро!

Промените во компаниите често носат неизвесност, притисок и потреба од брзи одлуки. Но, ново меѓународно истражување покажува дека токму начинот на кој лидерите се однесуваат во вакви периоди може да биде поврзан со тоа како организацијата се справува со промените и со нејзината продуктивност.

Според Global Change Readiness Report, спроведен меѓу 880 високи HR и people лидери од 11 земји, позитивното лидерско однесување почесто се забележува во организации во кои продуктивноста се зголемила за време на значајни организациски промени.

74% забележале попозитивно лидерство кога продуктивноста растела

Кога продуктивноста се зголемила, 74% од испитаниците изјавиле дека забележале попозитивно однесување кај лидерите. Гледано пошироко, 63% од сите испитаници изјавиле дека однесувањето на лидерите станало попозитивно за време на последната значајна промена во нивната организација. Истражувањето покажало и дека свесноста за сопственото однесување игра важна улога. Кај лидерите чие однесување било оценето како попозитивно, 83% биле перципирани како свесни дека нивното однесување се променило.

Но, притисокот може да го промени начинот на лидерство

Позитивната слика не значи дека за време на промените исчезнуваат проблематичните однесувања.

Истражувањето покажува дека:

  • 22% забележале намалена соработка меѓу тимовите;
  • 20% забележале помала толеранција кон различни мислења;
  • 20% пријавиле зголемени конфликти во лидерските тимови;
  • 20% забележале избегнување тешки разговори;
  • 20% посочиле побрзо еднострано носење одлуки;
  • 20% забележале намалена транспарентност во комуникацијата.

Особено интересен е податокот дека негативното лидерско однесување било забележано кај 28% од организациите во кои продуктивноста се намалила, што е двојно повеќе во споредба со позитивниот контекст на организациите каде што продуктивноста се зголемила.

Кога лидерот мисли дека е јасен, тимот може да го доживее како контролирачки

Експертите цитирани во истражувањето предупредуваат дека под силен притисок лидерите можат да се фокусираат главно на резултатите, брзите одлуки и итните проблеми. Притоа може да се создаде разлика меѓу намерата на лидерот и начинот на кој неговото однесување го доживуваат вработените. На пример, лидерот може да смета дека обезбедува поголема јасност и насока, додека тимот истото однесување може да го доживее како прекумерна контрола или намалена автономија.

Уште еден значаен податок е дека 44% од лидерите чие однесување било оценето како понегативно не биле свесни дека нивното однесување се променило.

Само 43% од организациите однапред подготвуваат лидерско однесување за промени

Иако лидерството може да биде особено важно во периоди на трансформација, подготовката за однесувањето на лидерите е најмалку застапена од шесте области опфатени со истражувањето. Само 43% од организациите планираат како лидерите треба да се однесуваат во периоди на промени.

За споредба:

  • 48% планираат ангажираност на вработените;
  • 47% планираат комуникација;
  • 46% работат на структурно планирање и усогласување на тимовите.

Интересно е што 96% од организациите имаат рамки за разговор за лидерското однесување, а 97% имаат алатки за дискусија за разликите во однесувањето. Сепак, само околу една третина ги користат овие алатки доследно и широко во организацијата.

Лидерството не се тестира само кога е лесно

Истражувањето укажува на важна HR лекција: лидерското однесување не треба да биде тема само кога ќе се појави проблем. Во периоди на промени, организациите можат да користат редовен feedback, програми за самосвест и разговори за однесувањето на лидерите, но и да ги следат довербата, заморот и јасноста при носењето одлуки.

Како што се наведува во истражувањето, под притисок луѓето често се враќаат на старите навики. Затоа, лидерското однесување треба да стане дел од секојдневните состаноци, донесувањето одлуки, разговорите за перформанси и редовниот feedback, а не само формална рамка што постои на хартија.

Заклучокот е едноставен: промените не го менуваат само начинот на кој функционира една компанија тие можат да го променат и начинот на кој лидерите се однесуваат. А токму тогаш, свесноста за сопственото однесување, транспарентната комуникација и соработката стануваат особено важни.

Прочитајте и за: HR тренд: Кога едно работно место исчезнува работата не исчезнува вработените преземаат сè повеќе обврски

Тагови: HR трендови