Вработените ги исполнуваат задачите, ги следат процедурите и ги почитуваат роковите, но кога станува збор за нивниот лидер, довербата изостанува. Ова е еден од најчестите, но и најтешко забележливи проблеми во работната средина.
На прв поглед, сè изгледа како што треба. Работата се завршува навреме, правилата се почитуваат, а резултатите се присутни. Сепак, зад формалната дисциплина може да се крие сериозен проблем – вработените ја почитуваат функцијата, но не и личноста што ја извршува.
Кога вработените ги следат правилата само затоа што мораат, а не затоа што му веруваат на својот лидер, компанијата може да функционира, но тешко дека ќе го извлече најдоброто од својот тим.
Кога авторитетот постои само на хартија
Почитувањето на правилата не е исто што и почитувањето на лидерот. Првото може да произлегува од работните обврски, интерните процедури или стравот од последици. Второто се гради преку доверба, доследност, правичност и начинот на кој лидерот се однесува кон луѓето.
Овој проблем не секогаш се манифестира преку отворени конфликти или непослушност. Понекогаш знаците се многу посуптилни: вработените ги извршуваат задачите без дополнителна иницијатива, не ги споделуваат своите идеи, избегнуваат искрени разговори и не се обраќаат до лидерот кога ќе се појави проблем.
Тие не ги прекршуваат правилата, но не се ниту подготвени да направат чекор повеќе.
Зошто вработените ја губат почитта кон лидерот?
Недостигот од почит ретко се појавува преку ноќ. Најчесто е резултат на повторени искуства што постепено ја нарушуваат довербата.
1. Лидерот бара едно, а прави друго
Кога менаџерот бара точност, а самиот не ги почитува договорите, очекува одговорност, но избегнува да ги признае сопствените грешки, неговите зборови ја губат тежината. Вработените брзо забележуваат кога стандардите не важат подеднакво за сите.
2. Одлуките се носат без објаснување
Не секоја одлука може да им се допадне на сите, но начинот на кој таа се соопштува е важен. Кога лидерот постојано одлучува без да ги слушне луѓето или да ја објасни причината, вработените може да почувствуваат дека нивното мислење не е важно.
3. Привилегии за едни, построги правила за други
Ако одредени вработени добиваат посебен третман, додека од останатите се бара беспрекорно исполнување на обврските, се создава чувство на неправда. Во таква средина, правилата можеби формално се почитуваат, но довербата во лидерот постепено исчезнува.
4. Критиката е добредојдена само кога е позитивна
Лидерот што не прифаќа несогласување, веднаш се брани од критика или ги казнува оние што поставуваат непријатни прашања, со текот на времето останува без искрени повратни информации. Вработените учат да го кажуваат она што се очекува од нив, наместо она што навистина го мислат.
5. Резултатите се поважни од луѓето
Постојан притисок, јавно критикување, непризнавање на трудот и недостиг од разбирање за реалните предизвици можат да го претворат лидерот во личност од која тимот се дистанцира. Задачите се завршуваат, но желбата за соработка и дополнителен ангажман се намалува.
Како да реагираат HR и повисокото раководство?
Кога ќе се забележи ваква ситуација, решението не е автоматски да се воведат построги правила или да се бара поголема дисциплина. Ако вработените веќе ги исполнуваат своите обврски, проблемот можеби не е во нивното однесување, туку во односот меѓу тимот и лидерот.
Првиот чекор е да се утврди што навистина се случува. Разговорите со вработените, внимателно поставените прашања и анонимните анкети можат да помогнат да се открие дали станува збор за недоверба, неправичен третман, лоша комуникација или конкретни проблеми во раководењето.
Важно е да се избегне однапред донесување заклучоци. Не секое несогласување со лидерот значи дека тој е неефикасен, исто како што почитувањето на процедурите не докажува дека односите во тимот се здрави.
Вториот чекор е да се разговара со лидерот за конкретни однесувања и нивното влијание. Наместо општи обвинувања дека „тимот не го почитува“, потребно е да се посочат ситуации, повторливи обрасци и последиците врз комуникацијата, соработката и резултатите.
Третиот чекор е да се работи на промената, а не само на впечатокот. Лидерот треба да покаже дека ги слуша вработените, ги објаснува одлуките, ги применува правилата еднакво и презема одговорност кога ќе направи грешка. Довербата не се враќа со мотивациски говор, туку со доследно однесување.
Конечно, потребно е да се следи дали има вистинска промена. Дали вработените почесто ги споделуваат проблемите? Дали комуникацијата е поотворена? Дали тимот покажува поголема иницијатива? Одговорите на овие прашања се поважни од тоа дали сите формално ги исполнуваат своите обврски.
Дали добар лидер мора да биде омилен?
Не. Лидерот не мора да биде најпопуларната личност во компанијата, ниту секоја негова одлука мора да наиде на одобрување. Понекогаш неговата улога подразбира тешки одлуки, поставување граници и барање подобри резултати.
Но, постои важна разлика меѓу лидер со кој вработените не се согласуваат во одредени ситуации и лидер на кој повеќе не му веруваат.
Почитта не значи отсуство на критика. Напротив, во здрав тим, вработените можат да не се согласуваат со лидерот, да поставуваат прашања и да укажуваат на грешки без страв дека тоа ќе влијае врз нивната позиција.
Вистинскиот авторитет не се гради со титулата, туку со начинот на кој таа се оправдува секој ден.
Кога правилата се почитуваат, но довербата недостасува
Компанијата може да има јасни процедури, добро поставени цели и вработени што ги исполнуваат своите задачи, а сепак да се соочува со сериозен проблем во лидерството. Причината е едноставна: формалното функционирање не е исто што и здравата работна култура.
Кога вработените работат само затоа што тоа се бара од нив, компанијата можеби ги добива очекуваните резултати денес, но ризикува да ја изгуби нивната иницијатива, искреност и долгорочна посветеност.
Затоа, прашањето не е само дали вработените ги почитуваат правилата, туку и дали веруваат во луѓето што ги водат. Бидејќи доброто лидерство не се препознава само по тоа колку успешно се контролира работата, туку и по тоа колку луѓето се подготвени да соработуваат, да зборуваат отворено и заедно да напредуваат.
Прочитајте и за: Скриени проблеми на работното место
Тагови: совети за работа